Zuzanna Amendówna
Biografia
Zuzanna Amendówna pochodziła z jednego z dwóch polskich rodów Amendów, włoskiego pochodzenia; była córką Stanisława i Katarzyny Frezerówny. Od młodości cechowała ją pobożność. W Krakowie wraz z siostrami zajmowała dom należący do rodziny. 5 marca 1628 złożyła na ręce biskupa Tomasza Oborskiego ślub dozgonnej czystości. Będąc zamożną, zajmowała się filantropią: wspierała ubogich, chorych w szpitalach i ubogie sieroty, a także szyła ubrania dla potrzebujących.
W końcu lat dwudziestych XVII wieku związała się z krakowskim zakonem reformatów, który w 1628 rozpoczął budowę kościoła na Garbarach (obecnie Piaski). Budowa ta, z powodu braku funduszy, uległa wstrzymaniu. Amendówna do 1640 r. z własnych środków wzniosła praktycznie całą budowlę, co kosztowało ją 30.000 złotych polskich. Wówczas na swojego przewodnika duchowego wybrała ojca Bonawenturę z Przemyśla i od niego przyjęła habit tercjarzy świeckich. Oddawała się wówczas surowym praktykom pokutnym i prowadziła dzieła miłosierdzia.
Spadek po zmarłych rodzicach przeznaczyła w dużej części na ukończenie kościoła reformatów, a także na ofiary dla innych kościołów, klasztorów, szpitali, ubogich, więźniów i dłużników. W klasztorze reformatów łożyła na żywność, ubranie i leki dla zakonników. Ascetyczny tryb życia wpłynął na jej zdrowie; otrzymała od bp. Piotra Gembickiego pozwolenie na odprawianie mszy świętych w kaplicy domowej. 26 sierpnia 1644 spisała testament, w którym przekazała majątek (5000 złp w gotówce i 25.000 złp w nieruchomościach) ubogim, klasztorom, kościołom i instytucjom dobroczynnym. Wykonawcami testamentu byli m.in. Jerzy Ossoliński i Stanisław Szembek. Najwięcej otrzymali krakowscy reformaci (9.200 złp). 1.000 złp otrzymali reformaci z Wieliczki, a 500 złp przeznaczyła na szpital w Olkuszu. Krakowscy reformaci otrzymali także kosztowny obraz Matki Bożej, wyposażenie kaplicy domowej, relikwie świętych i Krzyża Prawdziwego.
Jej pogrzeb zgromadził tłumy mieszkańców Krakowa. Pochowano ją w kościele reformatów na Garbarach (pod kaplicą maryjną). W 1672 r. ponownie pochowano ją w krypcie Szembeków w obecnym kościele reformackim.