Marek Wincenty Sołtysik
Biografia
Urodził się w Olkuszu 19 lipca 1950 roku. Ukończył Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Krakowie (1969) i Akademię Sztuk Pięknych (1975); dyplom na Wydziale Grafiki u prof. Włodzimierza Kuna; litografia; dodatkowo w Katedrze Grafiki Książki.
W latach 1975–1979 był asystentem prof. Adama Hoffmannai prof. Jacka Gajaw w pracowni rysunku aktu krakowskiej ASP.
Debiutował jako poeta w 1972 w Dzienniku Polskim w wierszami Pamięci Jamesa Morrison i Epitafium zwykłe. W tym samym roku w Radiu Kraków oraz w II Programie Polskiego Radia zadebiutował słuchowiskami Odległości. W 1973 zaistniał jako prozaik w Życiu Literackim fragmentem powieści Fanty.
Od 1973 napisał kilkadziesiąt słuchowisk radiowych emitowanych m.in. w Programach II i III Polskiego Radia. Był współtwórcą noweli radiowej Dzień jak co dzień, emitowanej w 1998 w Radiu Kraków.
W latach 1978–1986 wielokrotnie publikował prozę na łamach ogólnopolskiego Tygodnika Kulturalnego. Od 1978 do 1990 pracował w tygodniku Życie Literackie, gdzie do 1983 był kierownikiem działu prozy (zdegradowany do funkcji publicysty z powodów politycznych); prowadził tam m.in. cykl Poczta literacka po Wisławie Szymborskiej i prof. Włodzimierzu Maciągu.
W latach 1984 i 1985 w Muzeum Narodowym w Krakowie odbyły się prapremier obrazków scenicznych Mocarz oraz W oku światła. W pierwszym autor wystąpił w charakterze aktora u boku Doroty Pomykały (reż. Wojciech Markiewicz).
W 1985 w kwartalniku World Literature Today ukazał się obszerny esej Edwarda Możejki o twórczości Sołtysika.
Według powieści Debora, czytanej w 1988 w całości w III Programie Polskiego Radia, adaptowanej również jako dramat radiowy w Teatrze Polskiego Radia (reż. Joanna Szwedowska, reż. Janusz Kukuła) Ryszard Brylski nakręcił film pt. Deborah (w obsadzie m.in.: Olgierd Łukaszewicz, Jerzy Zelnik, Maria Pakulnis, Renata Dancewicz, Hanna Stankówna, Władysław Kowalski, Marek Barbasiewicz; muzyka Michała Lorenca; nagroda dla Renaty Dancewicz za główną rolę kobiecą na Festiwalu Filmowym w Gdyni 1995).
Cztery lata wcześniej na podstawie słuchowiska Sołtysika Maria Guzy-Czyżewska nakręciła fabularny film dyplomowy Ciemna słodycz – z Beatą Paluchą i Jerzym Radziwiłowiczem w rolach głównych.
Od 1990 do 1991 zatrudniony w Ośrodku TVP Kraków, za dyrekcji reżysera Kazimierza Kutza, jako starszy redaktor dokumentalista i szef siedmioosobowej grupy scenarzystów w nowym studio TVP Kraków w Łęgu (projekt 100-odcinkowego serialu Kraków pozostał w fazie treatmentu).
W latach 1991–1995 pracował jako redaktor i grafik redakcyjny w Gazecie Krakowskiej, później jako reporter w Super-Expressie. Stałe współpracował z krakowskim Przekrojem.
Zilustrował dziesięć tomów powieści Henryka Sienkiewicza (seria Złoty Sienkiewicz; Ex Libris; 1999) oraz wykonał sto rysunkowych wizerunków znanych postaci Galicji.
W latach 2000–2001 opracował kilka katalogów (m.in. Kolekcji Fundacji Haubenstocków) w redakcji wydawnictw Muzeum Narodowego w Krakowie. Jest autorem okładek i ilustracji niektórych własnych książek. Wystawia indywidualnie w Krakowie, Katowicach, Nowym Targu i za granicą ze Stowarzyszeniem Polart, którego jest członkiem. Jego obrazy znajdują się w zbiorach kolekcjonerów w Polsce, Austrii, Izraelu, Kanadzie i USA.
Od 2002 współpracuje jako eseista z miesięcznikiem Palestra – Pismo Adwokatury Polskiej.
Od 2006 omawia bieżące wystawy plastyczne w cyklu Wędrówki po galeriach w Miesięczniku Społeczno-Kulturalnym Kraków. Opublikował kilkadziesiąt tekstów w katalogach wystaw malarstwa m.in. Kazimierza Mikulskiego, Marii Więckowskiej, Janusza Jutrzenki Trzebiatowskiego, Czesława Rzepińskiego, Allana Rzepki, Iwony Fiszer-Zuziak, Bogdana Klechowskiego, Marcina Kołpanowicza, Andrzeja Kołpanowicza, Grzegorza Steca, Doroty Gacek-Gorczycy, Piotra E. Wiśniewskiego.
Od roku akademickiego 2012/2013 jest wykładowcą, prowadzącym warsztaty prozatorskie, w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Od roku akademickiego 2014/2015 prowadzi wykłady monograficzne na studiach doktoranckich w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Od roku akademickiego 2019/2020 prowadzi warsztaty publicystyki internetowej w Akademii Ignatianum w Krakowie.
W 2015 w Twórczości ukazywały się jego krótkie prozy z cyklu Spod spodu. W lutym 2016 na tych samych łamach ukazały się obszerne fragmenty jego najnowszego utworu Dzidzia z Palmy, powieści biograficznej o malarce Marii Więckowskiej.
Od 2018 publikuje regularnie liczne teksty o polskich malarzach i rzeźbiarzach XIX i XX w. na portalu Sztuki Piękne, powstałym z inicjatywy zespołu Salonu Dzieł Sztuki Connaisseur w Krakowie.
Brał udział w filmach dokumentalnych o literaturze i sztuce oraz udostępnił nagrania archiwalne rozmowy ze Zbigniewem Herbertem. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i kolegium redakcyjnego czasopisma Hybryda. Mieszka w Krakowie, żonaty z Jadwigą Nowak.
Odznaczenia i nagrody: Brązowy Medal Gloria Artis (2012), Srebrny Medal Gloria Artis (2019), Złoty Medal Gloria Artis (2026).